Cách bắt ong mật tự nhiên về nuôi là phương pháp được nhiều người nuôi ong quan tâm, đặc biệt là những ai muốn bổ sung nguồn ong giống tự nhiên hoặc mở rộng quy mô đàn ong. Việc bắt ong tự nhiên đòi hỏi sự kiên nhẫn, hiểu biết về tập tính của loài ong và áp dụng đúng kỹ thuật. Bài viết này sẽ cung cấp chi tiết các phương pháp hiệu quả để bắt ong mật tự nhiên về nuôi, giúp bạn thành công trong việc nhân đàn.
Ong mật thường tìm kiếm những nơi thích hợp để làm tổ vào các thời điểm nhất định trong năm. Ở miền Bắc Việt Nam, mùa ong di cư từ vùng núi cao về vùng đồi thấp thường diễn ra từ tháng 10 đến tháng 12. Ngoài ra, từ tháng 3 đến tháng 4 là mùa ong chia đàn, khi đó ong chúa rời tổ cùng một bộ phận ong thợ để tìm nơi ở mới. Việc hiểu rõ về quá trình này và các kỹ thuật nuôi ong chúa sẽ giúp ích rất nhiều cho người nuôi. Đây là thời điểm lý tưởng để áp dụng các kỹ thuật bắt ong tự nhiên.
Phương Pháp Bắt Ong Bằng Thùng Đặt Sẵn
Chuẩn bị Thùng Đặt Ong
Để thu hút ong tự nhiên về làm tổ, việc chuẩn bị thùng ong là vô cùng quan trọng. Thùng ong cần được dọn sạch sẽ, đảm bảo kín đáo và khô ráo để tạo môi trường an toàn cho ong sinh sản. Một mẹo nhỏ để tăng khả năng thu hút ong là sử dụng sáp ong đun chảy đổ vào bên trong thùng. Mùi thơm của sáp ong sẽ tạo cảm giác quen thuộc và hấp dẫn ong mau về hơn.
Lựa Chọn Vị Trí Đặt Thùng
Vị trí đặt thùng ong ảnh hưởng lớn đến hiệu quả thu hút ong. Bạn có thể treo thùng ong ở những vị trí cao xung quanh nhà, hoặc đặt dưới gốc cây to, cây độc lập trong rừng. Những vách đá có ong lui tới nhiều cũng là một địa điểm tiềm năng. Quan trọng là thùng ong phải được đặt ở nơi yên tĩnh, ít bị quấy rầy và có khả năng che chắn tốt khỏi các yếu tố thời tiết bất lợi. Khi phát hiện có ong đã vào làm tổ trong thùng, bạn có thể nhẹ nhàng mang về nhà để nuôi dưỡng.
Kỹ Thuật Bắt Ong Bay
Khi quan sát thấy đàn ong bay thấp ngang qua, bạn có thể áp dụng kỹ thuật bắt ong bay. Mục tiêu là làm giảm độ cao bay của ong để dễ dàng bắt giữ. Bạn có thể tung đất cát, ném quần áo hoặc té nước vào đàn ong để chúng hạ thấp độ cao. Chờ đợi cho đến khi ong đậu vào một cành cây, bạn sử dụng nón chuyên dụng để bắt ong và đưa vào nơi tối, mát mẻ.
Xây Dựng Tổ Mới Cho Ong
Vào buổi tối, khi ong đã ổn định, hãy chuẩn bị một thùng ong sạch, một ván ngăn và một cầu bánh tổ mới có đủ mật, phấn. Từ từ ổn định ong vào thùng. Đặt thùng ong ở vị trí phù hợp. Nếu không có sẵn bánh tổ, bạn có thể áp dụng phương pháp nhốt chúa vài ngày. Theo dõi thấy ong thợ bắt đầu lấy phấn về, đó là dấu hiệu cho thấy ong đã quen với môi trường mới và bạn có thể thả chúa ra.
Phương Pháp Bắt Ong Trong Hốc Cây, Hốc Đá
Tiếp Cận Tổ Ong
Nếu phát hiện tổ ong nằm trong hốc cây hoặc hốc đá, bạn cần cẩn thận tiếp cận. Sử dụng rìu hoặc búa để mở rộng cửa tổ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lấy bánh tổ. Dùng khói hun nhẹ vào tổ ong để ong dạt vào một góc, giúp bạn dễ dàng cắt lấy bánh tổ. Sau đó, nhanh chóng bốc bánh tổ vào mũ lưới hoặc áo, khăn bảo hộ.
Xử Lý Tổ Ong Khó Tiếp Cận
Trong trường hợp tổ ong nằm ở vị trí sâu trong hốc cây to hoặc vách đá, việc lấy trực tiếp có thể gặp khó khăn. Lúc này, bạn có thể sử dụng đất ướt để trát kín cửa tổ và các khe hở. Sau khoảng 2-3 ngày, khi đến kiểm tra, bạn mở lỗ tổ ra, ong sẽ tuôn ra ngoài và bạn có thể dùng nón bắt ong bay để hứng lấy.
Một phương pháp khác là thổi băng phiến vào tổ rồi nút chặt cửa tổ trong khoảng 10-15 phút. Khi mở cửa tổ, ong sẽ tuôn ra và bạn có thể bắt chúng. Ngoài ra, bạn có thể bịt kín các khe hở nơi ong ra vào, sau đó dùng một ống nứa nhỏ cắm vào lỗ tổ ong và trát đất xung quanh. Ong sẽ ra ngoài nhưng không vào lại được, chúng sẽ đậu ở khu vực cửa tổ, tạo cơ hội để bạn bắt giữ.
Quá Trình Nuôi Ong Sau Khi Bắt
Sau khi mang ong về nhà, rũ ong vào thùng nuôi. Đây là bước khởi đầu quan trọng trong cách nuôi ong chuyên nghiệp. Cắt bớt phần mật của bánh tổ, phần bánh tổ còn lại có ong non được buộc vào thanh xà hoặc khung cầu có dây thép. Vào buổi tối, cho ong ăn thêm để chúng nhanh chóng ổn định. Sau khoảng 3 ngày, kiểm tra xem ong đã gắn bánh tổ vào khung cầu hoặc xà cầu chưa. Nếu đã gắn kết, bạn có thể cởi dây buộc ra. Lưu ý, nên bắt từng đàn ong một và chờ cho đến khi ong đi làm ổn định mới tiến hành bắt đàn khác để tránh làm ong hoảng sợ.
Bắt Ong Soi Đõ – Thu Hút Ong Chúa
Nhận Diện Ong Soi Đõ
Ong soi đõ là những con ong thợ có nhiệm vụ tìm kiếm và báo hiệu cho cả đàn ong về nơi làm tổ tiềm năng. Vào mùa đông (tháng 11-12), đặc biệt ở những vùng có nguồn ong tự nhiên dồi dào, ong soi đõ hoạt động mạnh. Chúng thường bay dọc theo cột, vách nhà từ trên xuống dưới hoặc ngược lại, bay chậm hơn và phát ra âm thanh to hơn các ong thợ bình thường. Đôi chân thứ ba của ong soi đõ thường buông thõng xuống khi bay.
Kỹ Thuật Bắt Ong Soi Đõ
Để bắt ong soi đõ, bạn nên sử dụng vợt may bằng vải xô có cần dài, tránh dùng tay để không làm chết ong. Bắt được ong soi đõ, nhẹ nhàng thả chúng qua cửa tổ vào trong thùng đã chuẩn bị sẵn. Thùng mồi cần khô ráo, sạch sẽ và có mùi thơm của sáp ong. Sau khi thả ong soi đõ vào, đậy nút cửa tổ lại trong khoảng 10-20 phút, sau đó thả ong ra. Ong soi đõ sẽ dẫn dụ đàn ong về tổ.
Sử Dụng Đõ Mồi Hiệu Quả
Đõ mồi làm bằng gỗ mít là lựa chọn tốt nhất để bắt ong soi. Đõ mồi thường có chiều dài khoảng 40-45cm, rộng 20cm. Mặt trước có lỗ cho ong ra vào, mặt sau có cửa và nắp đậy để dễ dàng kiểm tra, với kích thước cửa khoảng 10x25cm. Trên nóc đõ, người ta thường tạo gồ ghề để ong xây bánh tổ được chắc chắn.
Lưu ý quan trọng: Đàn ong cuối cùng bắt được nên để lại nuôi trong đõ. Điều này giúp đõ ong luôn khô ráo và giữ được mùi thơm của ong, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bắt ong vào năm tiếp theo. Việc áp dụng các phương pháp này một cách cẩn trọng và kiên trì sẽ giúp bạn thành công trong việc bắt ong mật tự nhiên về nuôi, góp phần phát triển đàn ong của mình.
Ngày Cập Nhật lần cuối: 04/02/2026 by nguyen jun
