Trong cộng đồng yêu thú cưng, việc nhầm lẫn giữa hai giống chó vạm vỡ Chó Pitbull Và Bully là điều phổ biến do chúng sở hữu hình thể tương đồng. Mặc dù có chung tổ tiên, American Pit Bull Terrier và American Bully đại diện cho hai triết lý lai tạo hoàn toàn khác nhau. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chuyên sâu, giúp bạn phân biệt rõ ràng về nguồn gốc, ngoại hình, tính cách và tiêu chuẩn giống của hai chiến binh cơ bắp này. Việc hiểu rõ sự khác biệt là nền tảng quan trọng khi bạn quyết định nuôi dưỡng và huấn luyện những chú chó này, đảm bảo trách nhiệm với giống chó lai tạo mạnh mẽ này.
Nguồn Gốc và Lịch Sử Phát Triển Của Chó Pitbull Và Bully
Để phân biệt chó pitbull và bully một cách chính xác, trước tiên chúng ta cần hiểu rõ lịch sử hình thành và mục đích ban đầu của từng giống. Hai giống chó này tách biệt về mặt lịch sử và mục tiêu lai tạo. Điều này dẫn đến sự khác biệt đáng kể trong tiêu chuẩn giống hiện đại.
American Pit Bull Terrier (APBT) – Chiến Binh Thép
American Pit Bull Terrier (APBT), thường được gọi tắt là Pitbull, có nguồn gốc từ Vương quốc Anh vào thế kỷ 19. Chúng là sản phẩm lai tạo giữa các giống chó giữ nhà (Bulldogs) và chó săn (Terriers). Mục đích ban đầu là tạo ra một giống chó mạnh mẽ, dẻo dai tham gia vào các trò tiêu khiển đẫm máu như chọi bò và chọi gấu.
Sau đó, khi được nhập khẩu vào Mỹ, Pitbull được sử dụng rộng rãi trong nông trại. Tuy nhiên, bản năng chiến đấu và sức mạnh của chúng vẫn được duy trì. APBT được công nhận bởi UKC (United Kennel Club) và ADBA (American Dog Breeders Association). Tiêu chuẩn của APBT luôn nhấn mạnh sự nhanh nhẹn, tỉ lệ cân đối, và khả năng vận động cao.
American Bully – Giống Chó Đồng Hành Hiện Đại
American Bully, hay còn gọi là Bully Mỹ, là một giống chó mới hơn nhiều. Chúng được lai tạo chủ yếu ở Mỹ vào những năm 1990. American Bully là kết quả của việc lai chéo giữa APBT và nhiều giống chó Bulldog khác. Mục tiêu của việc lai tạo này hoàn toàn khác biệt so với Pitbull.
Các nhà lai tạo Bully muốn loại bỏ các đặc điểm hiếu chiến, thay vào đó là tăng cường sự thân thiện và ngoại hình đồ sộ. American Bully được công nhận bởi ABKC (American Bully Kennel Club). Giống chó này nhấn mạnh vào cơ bắp cuồn cuộn, đầu to, và tính cách hiền lành, phù hợp làm chó đồng hành gia đình.
Giải Mã Khác Biệt Cơ Bản Về Ngoại Hình và Tiêu Chuẩn Giống
Sự khác biệt rõ ràng nhất giữa chó pitbull và bully nằm ở cấu trúc giải phẫu và tiêu chuẩn giống. Pitbull thiên về thể thao, trong khi Bully hướng tới sự hầm hố và đồ sộ. Việc quan sát kỹ lưỡng các bộ phận cơ thể sẽ giúp bạn nhận diện chính xác.
Sự Khác Biệt Về Khung Xương và Tỷ Lệ Cơ Thể
American Pit Bull Terrier có thân hình thon gọn, cao ráo và mảnh mai hơn. Chiều dài chân của chúng thường cân xứng với chiều dài thân. Điều này tạo nên sự nhanh nhẹn và khả năng leo trèo, nhảy cao tốt hơn. APBT là vận động viên thực thụ trong thế giới chó.
Ngược lại, American Bully có thân hình ngắn, thấp và nặng nề hơn đáng kể. Chúng sở hữu vai u thịt bắp, ngực nở rộng, và xương nặng. Trọng tâm cơ thể của Bully thấp, tạo cảm giác về một khối cơ bắp rắn chắc. Sự khác biệt này là do việc ưu tiên gen Bulldog trong quá trình lai tạo Bully.
Đặc Điểm Đầu, Mõm Và Hàm
Đầu là bộ phận quan trọng nhất để phân biệt chó pitbull và bully. Đầu của Pitbull có hình dạng như chiếc nêm, thon dần về phía mõm. Mõm Pitbull thường dài hơn, hàm mạnh mẽ nhưng không quá thô kệch.
Bully Mỹ lại sở hữu hộp sọ đồ sộ và cực kỳ to lớn, tỷ lệ không cân xứng với cơ thể. Mõm của Bully ngắn và vuông vắn hơn nhiều. Phần má Bully thường phát triển mạnh, tạo vẻ ngoài dữ dằn nhưng đây chỉ là đặc điểm ngoại hình. Hàm của chúng cực kỳ rộng và lực cắn rất mạnh.
Phân Loại Dòng Bully (Standard, Pocket, XL, Classic)
American Bully được phân thành nhiều loại dựa trên chiều cao và cân nặng, điều này làm tăng thêm sự phức tạp khi so sánh với Pitbull. Các phân loại này bao gồm:
- Pocket Bully: Giống Bully nhỏ nhất, dưới 43 cm.
- Standard Bully: Tiêu chuẩn chung, có chiều cao vừa phải và cơ bắp cuồn cuộn.
- Classic Bully: Gần giống Pitbull nhất về tỷ lệ, ít cơ bắp và đồ sộ hơn Standard.
- XL Bully: Dòng Bully lớn nhất, có thể nặng tới 60 kg, tạo ra vẻ ngoài khổng lồ.
American Pit Bull Terrier chỉ có một tiêu chuẩn duy nhất về kích thước, nhấn mạnh tính cân đối. Sự đa dạng về kích thước của Bully giúp người nuôi dễ dàng chọn lựa giống phù hợp với môi trường sống của mình.
So Sánh Tính Cách và Khả Năng Huấn Luyện
Mục đích lai tạo khác nhau đã dẫn đến sự phân hóa rõ rệt trong tính cách của hai giống chó này. Đây là yếu tố quan trọng nhất đối với những người tìm kiếm chó bầu bạn.
Tính Khí Của American Pit Bull Terrier (Máu chiến vs. Trung thành)
Pitbull nổi tiếng là giống chó trung thành, dũng cảm và cực kỳ thông minh. Tuy nhiên, chúng có xu hướng “máu chiến” (Game Dog) cao hơn so với Bully. Pitbull có thể thể hiện sự hung hăng đối với những con chó khác. Điều này đặc biệt đúng nếu chúng không được xã hội hóa đúng cách ngay từ nhỏ.
Với con người, một chú Pitbull được huấn luyện tốt thường rất thân thiện và yêu quý trẻ con. Tuy nhiên, bản năng bảo vệ mạnh mẽ của chúng yêu cầu chủ nhân phải có kinh nghiệm huấn luyện nghiêm khắc, kiên nhẫn. Sự hiếu chiến của Pitbull thường được định hướng vào mục đích bảo vệ chủ nhân hoặc lãnh thổ.
Bản Chất Hiền Lành Của American Bully
American Bully được lai tạo để trở thành chó đồng hành. Chúng nổi tiếng với tính cách hiền lành, điềm tĩnh và dễ gần. Bully thường ít có xu hướng hung hăng với chó khác hơn Pitbull. Chúng thích hợp làm chó gia đình và thích tham gia các hoạt động nhẹ nhàng.
Bully cực kỳ yêu thương chủ nhân và trẻ em, gần như không có xu hướng thể hiện sự hung dữ với người lạ nếu chúng được huấn luyện và xã hội hóa đầy đủ. Tính cách “cục mịch” và trầm ổn của Bully khiến chúng dễ dàng hòa nhập hơn trong môi trường sống đô thị. Đây là một điểm mạnh lớn của Bully.
Yếu Tố Môi Trường và Xã Hội Hóa Ảnh Hưởng Đến Hành Vi
Dù Pitbull có tính “máu chiến” hơn, hành vi của cả chó pitbull và bully đều bị ảnh hưởng sâu sắc bởi môi trường nuôi dưỡng. Một nghiên cứu của Hiệp hội Chó Mỹ (AKC) cho thấy sự huấn luyện nghiêm túc và xã hội hóa sớm là chìa khóa. Điều này giúp kiểm soát bản năng của chúng.
Nếu được nuôi dạy trong tình yêu thương và tiếp xúc thường xuyên với người và động vật khác, Pitbull có thể trở nên rất hòa đồng. Ngược lại, nếu bị bỏ rơi hoặc nuôi dưỡng trong môi trường bạo lực, cả hai giống chó đều có thể phát triển các hành vi không mong muốn. Trách nhiệm của chủ nuôi là tuyệt đối trong việc định hình tính cách của chúng.
Yếu Tố Sức Khỏe và Chăm Sóc Đặc Thù
Vì có cấu trúc cơ thể khác nhau, American Pit Bull Terrier và American Bully cũng đối mặt với các vấn đề sức khỏe riêng biệt. Việc hiểu rõ những rủi ro này giúp chủ nuôi chuẩn bị phương án chăm sóc tốt nhất.
Các Vấn Đề Sức Khỏe Thường Gặp Ở Pitbull
Pitbull là giống chó tương đối khỏe mạnh và có tuổi thọ trung bình từ 12 đến 16 năm. Tuy nhiên, chúng dễ mắc các vấn đề về da liễu, đặc biệt là dị ứng da. Điều này thường liên quan đến môi trường hoặc thức ăn.
Các vấn đề về khớp như loạn sản khớp hông (Hip Dysplasia) và khớp khuỷu tay cũng phổ biến ở APBT. Đặc biệt là những con có chế độ luyện tập cường độ cao. Việc duy trì cân nặng lý tưởng và chế độ dinh dưỡng cân bằng là rất quan trọng đối với sức khỏe lâu dài của Pitbull.
Những Rủi Ro Sức Khỏe Của Giống Bully Mỹ
American Bully, đặc biệt là các dòng XL và Pocket, có tuổi thọ ngắn hơn một chút, khoảng 8 đến 12 năm. Cấu trúc cơ thể đồ sộ của Bully đi kèm với nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Những vấn đề này thường liên quan đến hệ xương khớp.
Bully rất dễ bị loạn sản khớp, đặc biệt là ở hông và đầu gối do trọng lượng lớn. Các vấn đề về hô hấp cũng phổ biến, đặc biệt là ở những chú Bully có mõm quá ngắn (đặc điểm của Bulldog). Cần chăm sóc nha khoa thường xuyên vì Bully có xu hướng bị chen chúc răng do hộp sọ quá lớn.
Khía Cạnh Pháp Lý và Trách Nhiệm Chủ Nuôi
Việc sở hữu chó pitbull và bully thường đi kèm với những tranh cãi và quy định pháp lý nghiêm ngặt tại nhiều quốc gia. Trách nhiệm pháp lý của chủ nuôi cần được đặt lên hàng đầu.
Tranh Cãi Xung Quanh Giống Chó Pitbull và Quy Định Cấm
Giống chó Pitbull (APBT) là một trong những giống chó bị cấm hoặc hạn chế nuôi dưỡng ở nhiều khu vực trên thế giới. Danh tiếng về các cuộc tấn công và bản năng chiến đấu khiến chúng phải chịu sự kỳ thị nghiêm trọng. Tại Việt Nam và nhiều nước khác, việc nuôi Pitbull thường yêu cầu giấy phép đặc biệt. Chủ nuôi cũng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về rọ mõm và xích buộc.
Điều này đòi hỏi chủ nuôi Pitbull phải là người có trách nhiệm cao, đảm bảo rằng chó của họ được kiểm soát hoàn toàn khi ở nơi công cộng. Sự giáo dục công chúng về giống chó này cũng là yếu tố cần thiết.
Nuôi Bully và Trách Nhiệm Đảm Bảo An Toàn Cộng Đồng
Mặc dù Bully Mỹ thường được coi là hiền lành hơn, nhưng do có nguồn gốc từ Pitbull và ngoại hình đáng sợ, chúng đôi khi cũng bị liệt vào danh sách giống chó nguy hiểm. Các dòng Bully XL đang gây tranh cãi lớn tại châu Âu và Mỹ. Nhiều nơi đã áp dụng các lệnh cấm hoặc hạn chế tương tự như đối với Pitbull.
Chủ nuôi Bully cần nhận thức được sức mạnh thể chất của chúng. Dù tính cách hiền lành, một cú táp hay va chạm không kiểm soát cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Huấn luyện vâng lời từ sớm là bắt buộc để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và bản thân chú chó.
Giá Trị Thị Trường và Cách Xác Định Chất Lượng
Giá bán của chó pitbull và bully phản ánh sự thuần chủng, phả hệ (bloodline), và mục đích nuôi. Nhìn chung, giá của Bully, đặc biệt là các dòng có phả hệ nổi tiếng, thường cao hơn Pitbull thuần chủng.
Phân Khúc Giá Của American Pit Bull Terrier
Giá của Pitbull thay đổi rất lớn tùy thuộc vào nguồn gốc:
- Pitbull lai hoặc không giấy tờ: Có thể chỉ từ 1 đến 5 triệu VNĐ. Sức khỏe và tính cách của những con này khó được đảm bảo.
- Pitbull thuần chủng sinh sản trong nước (có giấy tờ VKA/ADB A): Dao động từ 7 đến 15 triệu VNĐ. Đây là mức giá phổ biến cho chó con chất lượng tốt.
- Pitbull nhập khẩu từ Thái Lan hoặc Mỹ (có phả hệ vô địch): Giá có thể lên tới 20 triệu VNĐ hoặc cao hơn. Đặc biệt đối với những con có thành tích tham gia các cuộc thi chính thức.
Phân Khúc Giá Của American Bully Dựa Trên Dòng (Bloodline)
Bully Mỹ có mức giá khởi điểm cao hơn do sự phức tạp của quá trình lai tạo và xu hướng thị trường:
- Bully con sinh ra tại Việt Nam (không giấy ABKC): Giá thấp nhất khoảng 7 đến 10 triệu VNĐ. Những con này có thể không đạt tiêu chuẩn giống lý tưởng.
- Bully nhập khẩu Thái Lan hoặc có giấy tờ ABKC: Giá trung bình từ 15 đến 25 triệu VNĐ. Những con này thường có cấu trúc cơ thể đạt tiêu chuẩn Standard hoặc Classic.
- Bully Mỹ nhập khẩu trực tiếp (Dòng Pocket hoặc XL chuẩn, phả hệ nổi tiếng): Giá có thể vượt quá 50 triệu VNĐ, thậm chí hàng trăm triệu nếu chó có phả hệ vô địch (Champion bloodline). Những chú chó này được săn đón vì ngoại hình độc đáo và gen ổn định.
Việc xác định giá cần dựa trên giấy tờ phả hệ chính thức từ các câu lạc bộ uy tín. Điều này đảm bảo bạn đang mua một con Bully hoặc Pitbull thuần chủng với sức khỏe và tính cách đúng như mong đợi.
Phân biệt chó pitbull và bully đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc không chỉ về ngoại hình mà còn về lịch sử phát triển và mục đích lai tạo của chúng. Trong khi Pitbull (APBT) là vận động viên dẻo dai với bản năng chiến đấu cao, American Bully lại là giống chó đồng hành có cấu trúc đồ sộ, hiền lành và trầm ổn. Cả hai giống đều yêu cầu chủ nhân có kinh nghiệm, sự cam kết nghiêm túc trong việc huấn luyện và xã hội hóa để phát huy tối đa tiềm năng trung thành của chúng. Chủ nuôi cần tuân thủ mọi quy định pháp lý và đảm bảo rằng mình đang cung cấp môi trường sống an toàn và có trách nhiệm cho những chiến binh cơ bắp này.
Ngày Cập Nhật lần cuối: 24/11/2025 by nguyen jun
