Bệnh ấu trùng giun đũa chó mèo là một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đặc biệt là trẻ em. Việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa là vô cùng quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về căn bệnh này, các phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm, cũng như các biện pháp phòng chống hiệu quả.
Giun Đũa Chó Mèo: Ký Sinh Trùng Nguy Hiểm
Giun đũa chó (Toxocara canis) và giun đũa mèo (Toxocara cati) là những loài giun tròn ký sinh phổ biến trong đường ruột non của chó và mèo. Chúng hoàn thành vòng đời của mình trên vật chủ chính này. Tuy nhiên, con người có thể trở thành vật chủ tình cờ khi nuốt phải trứng giun có trong thực phẩm hoặc nước uống bị ô nhiễm, tương tự như cách sán chó mèo lây truyền. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, ấu trùng giun sẽ di chuyển qua thành ruột, theo hệ tuần hoàn đến các cơ quan khác nhau như gan, tim, phổi, não, cơ và mắt, gây ra nhiều tổn thương nghiêm trọng. Mặc dù bệnh có thể điều trị đơn giản nếu được phát hiện sớm, nhưng việc chẩn đoán nhầm hoặc chậm trễ có thể dẫn đến những biến chứng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Hình 1: Giun đũa chó/mèo trưởng thành
Hình 1: Giun đũa chó/mèo trưởng thành
Vòng Đời Phát Triển Của Giun Đũa Chó Mèo
Vòng đời của giun đũa chó/mèo bắt đầu khi giun trưởng thành trong ruột non của chó/mèo đẻ trứng. Những quả trứng này sau đó được thải ra môi trường qua phân của vật chủ bị nhiễm bệnh. Sau khoảng 1-2 tuần trong môi trường, trứng phát triển thành dạng ấu trùng hóa phôi và có khả năng lây nhiễm cho con người hoặc các động vật khác nếu nuốt phải. Khi ấu trùng xâm nhập vào cơ thể người, chúng có thể chui qua da, gây ra các tổn thương ngoài da. Chó hoặc mèo có thể bị nhiễm bệnh khi ăn phải vật chủ trung gian hoặc tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm. Ấu trùng sau đó di chuyển và khu trú trong các mô của vật chủ, và có thể lây truyền từ chó/mèo mẹ sang con non.
Hình 2: Vòng đời của giun đũa chó/mèo
Hình 2: Vòng đời của giun đũa chó/mèo
Các Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Ấu Trùng Giun Đũa Chó Mèo
Việc chẩn đoán chính xác bệnh ấu trùng giun đũa chó/mèo đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả. Có nhiều phương pháp xét nghiệm khác nhau, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng.
Xét Nghiệm Miễn Dịch Huyết Thanh
Đây là phương pháp phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất để sàng lọc nhiễm ấu trùng giun đũa chó/mèo. Kỹ thuật ELISA sử dụng kháng nguyên ngoại tiết TES để phát hiện kháng thể IgG của ấu trùng trong huyết thanh người. Phương pháp này có độ nhạy cao (96.92%) và độ đặc hiệu cao (98.63%). Tuy nhiên, kết quả có thể dương tính chéo với các bệnh nhiễm giun sán khác như giun đũa, giun móc, giun lươn, giun chỉ, sán lá gan lớn và sán dây.
Kết quả xét nghiệm được đọc như sau:
- 0 – < 9.0 (U): Âm tính. Điều này cho thấy người bệnh chưa từng nhiễm ấu trùng giun đũa chó/mèo, hoặc nhiễm ở giai đoạn rất sớm chưa thể phát hiện.
- 9.0 – 11.0 (U): Chưa xác định. Cần làm lại xét nghiệm sau 2-3 tuần để có kết quả chính xác hơn.
- > 11.0 (U): Dương tính. Cho thấy người bệnh đang hoặc đã từng nhiễm ấu trùng giun đũa chó/mèo. Kết quả này cần được kết hợp với các triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm khác để đưa ra chẩn đoán cuối cùng.
Ngoài ra, một số xét nghiệm khác có thể hỗ trợ chẩn đoán như:
- Tổng phân tích máu: Tăng bạch cầu ái toan (>10% tổng số lượng bạch cầu).
- Sinh hóa máu: Tăng kháng thể IgE toàn phần.
Xét Nghiệm Sinh Học Phân Tử PCR
Kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction) có thể xác định các đoạn gen đặc trưng của giun đũa chó/mèo trong mẫu mô hoặc dịch cơ thể. Mặc dù phương pháp này có độ đặc hiệu cao, nhưng ít phổ biến trong thực hành lâm sàng và chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu khoa học.
Xét Nghiệm Sinh Thiết Mô
Đây là phương pháp xâm lấn, liên quan đến việc lấy mẫu mô để tìm ấu trùng. Do tính chất xâm lấn, phương pháp này ít được áp dụng trong chẩn đoán lâm sàng thông thường.
Các Xét Nghiệm Hình Ảnh Hỗ Trợ
Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như X-quang, CT-scan, MRI, và siêu âm có thể giúp phát hiện vị trí khu trú của ấu trùng trong các cơ quan như phổi, gan, não, cơ hoặc mắt. Chụp mạch có chất cản quang hoặc siêu âm, CT-scan mắt đặc biệt hữu ích trong việc chẩn đoán ấu trùng ký sinh tại mắt.
Khi Nào Cần Thực Hiện Xét Nghiệm Ấu Trùng Giun Đũa Chó Mèo?
Bạn nên đi khám và thực hiện xét nghiệm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo hoặc sống trong môi trường có nhiều chó, mèo.
- Bị dị ứng, sốt không rõ nguyên nhân.
- Cơ thể gầy yếu, sụt cân không rõ lý do.
- Có thói quen ăn thịt chó, mèo hoặc các loại thịt động vật chưa nấu chín kỹ (tái, gỏi).
- Thường xuyên ăn rau sống chưa được rửa sạch kỹ lưỡng.
Hình 3: Hình ảnh giun đũa chó di chuyển trên da người
Hình 3: Hình ảnh giun đũa chó di chuyển trên da người
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Kết Quả Xét Nghiệm
Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả xét nghiệm, bao gồm:
- Nhiễm các loại ký sinh trùng khác có thể gây dương tính giả.
- Việc lấy mẫu sinh thiết mô không đúng vị trí có ấu trùng.
Biện Pháp Phòng Chống Bệnh Ấu Trùng Giun Đũa Chó Mèo
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa là vô cùng cần thiết để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm và phát tán bệnh trong cộng đồng.
- Nâng cao ý thức cộng đồng: Tuyên truyền về vệ sinh cá nhân, cộng đồng, đặc biệt là cho những người nuôi chó, mèo để kiểm soát sự lây lan của mầm bệnh. Giữ gìn vệ sinh môi trường, hạn chế phân chó, mèo làm ô nhiễm khu vực sinh hoạt.
- Vệ sinh môi trường sống: Đảm bảo vệ sinh sạch sẽ khu vực xung quanh nhà, sân chơi của trẻ em, và những nơi có nguy cơ bị nhiễm phân chó, mèo.
- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn, và sau khi đi vệ sinh. Hạn chế ăn rau sống, thịt động vật chưa nấu chín kỹ.
- Tẩy giun định kỳ cho vật nuôi: Thường xuyên tẩy giun cho mèo và chó nuôi trong nhà theo chỉ định của bác sĩ thú y.
Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC cam kết cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012. Với nhiều năm kinh nghiệm, chúng tôi đã phục vụ hàng triệu lượt khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người dân. MEDLATEC cung cấp dịch vụ khám sức khỏe định kỳ cho các cơ quan, doanh nghiệp với nhiều ưu đãi hấp dẫn. Đặc biệt, dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà của MEDLATEC giúp bạn tiết kiệm thời gian và thuận tiện. Hãy liên hệ hotline 1900 56 56 56 để nhận được sự hỗ trợ tận tình.
Ngày Cập Nhật lần cuối: 04/02/2026 by nguyen jun
