Nuôi dế sinh sản đang nổi lên như một mô hình kinh tế tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh các mô hình chăn nuôi truyền thống đối mặt với nhiều thách thức. Với chi phí đầu tư thấp, diện tích không yêu cầu lớn, và thời gian thu hoạch nhanh, nuôi dế mang lại cơ hội phát triển kinh tế nông thôn hiệu quả. Các phương thức chăn nuôi côn trùng khác như nuôi cào cào cũng là hướng đi mới mẻ, giúp đa dạng hóa thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, để đạt được thành công, việc nắm vững kỹ thuật cách nuôi dế sinh sản là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, toàn diện từ A-Z, giúp bạn tối ưu hóa quy trình chăn nuôi, giảm thiểu rủi ro và gia tăng giá trị kinh tế.
Nuôi dế không chỉ là một giải pháp thay thế cho các mô hình chăn nuôi truyền thống mà còn mở ra thị trường mới cho các sản phẩm từ dế, từ thức ăn chăn nuôi đến các món ăn dinh dưỡng cho con người. Tương tự, nuôi tằm lá sắn cũng là một mô hình kinh tế nông hộ tiềm năng khác. Hiểu rõ về cách nuôi dế sinh sản sẽ giúp bạn khai thác tối đa tiềm năng của loài vật nuôi này.
1.Lựa Chọn Giống Dế Nuôi Sinh Sản Hiệu Quả
Giống Dế Phổ Biến Tại Việt Nam
Thế giới có hơn 100 loài dế, tuy nhiên tại Việt Nam, ba giống dế chính được nuôi phổ biến là dế cơm, dế Thái và dế ta. Dế cơm nổi tiếng với chất lượng thịt cao và giá thành đắt đỏ, nhưng lại khó nuôi hơn. Đối với những người mới bắt đầu, dế Thái và dế ta là lựa chọn an toàn, dễ tiếp cận hơn. Khi đã tích lũy đủ kinh nghiệm, bạn có thể cân nhắc mở rộng sang nuôi dế cơm để tối ưu hóa lợi nhuận.
Phân Biệt Dế Đực và Dế Cái
Việc phân biệt giới tính dế là yếu tố then chốt để đảm bảo tỷ lệ sinh sản tối ưu.
- Dế đực: Có đầu to, bụng thon và nhỏ. Cánh thường có màu đen hoặc nâu sẫm, không bóng. Vào mùa sinh sản, dế đực thường phát ra tiếng gáy đặc trưng để thu hút dế cái.
- Dế cái: Có bụng lớn hơn do chứa trứng. Cánh bóng và đen nhánh. Đặc biệt, dế cái có một phần phụ hình máng ở phía sau dùng để đẻ trứng. Dế cái không có khả năng gáy.
Tiêu Chí Chọn Con Giống Tốt
Khi chọn giống, hãy ưu tiên những con dế khỏe mạnh, nhanh nhẹn và không có dấu hiệu bệnh tật.
- Dế đực: Chọn con to, khỏe, cánh mượt và có tiếng gáy to, vang.
- Dế cái: Ưu tiên những con có bụng to, thể hiện khả năng sinh sản tốt.
- Tỷ lệ: Tỷ lệ đực/cái lý tưởng khi chọn giống thường là 1:2 hoặc 1:3 (ví dụ: 15 con đực đi kèm 30-45 con cái) để đảm bảo hiệu quả sinh sản cao.
Nhận tư vấn miễn phí từ chuyên gia để lựa chọn giống dế phù hợp!
2.Thiết Kế Chuồng Nuôi Dế Chuẩn Kỹ Thuật
Bạn có thể tận dụng nhiều không gian để làm chuồng nuôi dế như nhà kho, sân thượng, hoặc sân trước nhà, miễn là khu vực đó có mái che, tránh mưa hắt trực tiếp. Dế có khả năng thích nghi tốt với nhiệt độ cao, lên tới 40-45 độ C, nên việc lựa chọn địa điểm không quá khắt khe.
Các loại vật liệu và dụng cụ có thể dùng để làm chuồng nuôi dế bao gồm: thùng nhựa, thùng xốp, xô, chậu, thùng gỗ, và thùng carton.
Thùng Xốp
Thùng xốp là lựa chọn lý tưởng để nuôi dế con từ 1-15 ngày tuổi. Chỉ cần dùng băng dính dán một đường viền quanh mép trên mặt trong của thùng để ngăn dế leo ra ngoài. Ở giai đoạn này, dế còn nhỏ và việc vệ sinh khá đơn giản. Sau 15 ngày tuổi, cần chuyển dế sang thùng nuôi lớn hơn.
cách nuôi dế sinh sản
Thùng Carton
Thùng carton với kích thước khoảng 60cm x 60cm có thể nuôi được 1-2kg dế. Ưu điểm của thùng carton là khả năng hút ẩm tốt, khô thoáng và không mùi. Bạn có thể sử dụng thùng carton trong vài lứa nuôi trước khi cần thay thế.
Thùng Lưới
Vào mùa hè, việc sử dụng thùng lưới sẽ giúp đảm bảo sự thông thoáng cho dế, đặc biệt quan trọng để tránh tình trạng quá nóng.
Xô Nuôi
Xô nhựa, đặc biệt là loại xô 45 lít hoặc 80 lít, cũng rất phù hợp để nuôi dế, nhất là trong giai đoạn sinh sản. Xô 45 lít có thể thả 10 dế đực và 20 dế cái, trong khi xô 80 lít có thể chứa 15 dế đực và 30 dế cái cho sinh sản.
Thùng Gỗ
Đối với quy mô nuôi lớn, thùng gỗ là lựa chọn tối ưu về độ bền, tiết kiệm thời gian chăm sóc và tối ưu diện tích.
- Thùng gỗ kích thước 60cm x 1,2m có thể nuôi khoảng 20.000 con dế con (1-10 ngày tuổi) hoặc khoảng 5kg dế thịt thương phẩm.
- Thùng gỗ kích thước 1,2m x 1,2m có thể nuôi khoảng 40.000 con dế con (1-10 ngày tuổi) hoặc khoảng 10kg dế thịt thương phẩm.
kỹ thuật nuôi dế
Tất cả các thùng nuôi cần có nắp đậy kín để dế không thể thoát ra ngoài và ngăn chặn các loài động vật gây hại. Nếu tự đóng thùng, bạn có thể dùng nắp lồng bàn. Nếu mua thùng nuôi sẵn, nên đục khoảng 50-60 lỗ nhỏ trên nắp để đảm bảo sự thông thoáng.
3.Các Dụng Cụ Cần Thiết Cho Việc Nuôi Dế
Giá Đỡ Cho Dế Đậu
Dế có tập tính thích leo trèo và nghỉ ngơi ở nơi cao. Bạn có thể sử dụng các loại giá đỡ như rế nồi (rế đặt nồi cơm) để tạo thành nhiều tầng trong thùng nuôi, mô phỏng môi trường sống tự nhiên của dế. Điều này không chỉ giúp dế thoải mái mà còn thuận tiện cho việc quản lý và san đàn, hạn chế dế đực đánh nhau.
- Khi dế khoảng 4-5 ngày tuổi: đặt 1 cái rế vào thùng.
- Khi dế 20-30 ngày tuổi: xếp chồng 3-4 cái rế.
- Giai đoạn nuôi dế thịt (30-50 ngày tuổi): xếp khoảng 5-6 cái rế.
Trước khi cho vào thùng, cần vệ sinh sạch sẽ giá đỡ bằng xà phòng, sau đó ngâm với nước muối pha loãng khoảng 5 phút, rửa lại và phơi khô.
cách nuôi dế mèn
Khay Đựng Thức Ăn
Chủ yếu dùng để đựng cám, còn rau xanh và cỏ sẽ đặt trực tiếp vào chuồng. Bạn có thể tận dụng nắp xô nhựa, bìa carton, hoặc miếng mica. Tránh dùng bát ăn quá cao. Cần vệ sinh khay ăn hàng ngày, loại bỏ thức ăn thừa, ôi thiu để đảm bảo vệ sinh.
Khay Đựng Nước Uống
Mặc dù rau xanh và cỏ cung cấp một lượng nước nhất định, dế vẫn cần nước uống trực tiếp. Sử dụng khay nhựa có thành cao khoảng 0,5-0,7cm, mực nước chỉ 2-3mm để tránh dế bị chết đuối. Lượng nước cần bổ sung tùy thuộc vào độ tuổi và kích thước của dế.
Khay Cho Dế Đẻ
Dế có tập tính đẻ trứng vào nơi có cát ẩm. Bạn có thể chuẩn bị khay đẻ bằng hỗn hợp xi măng – cát nhân tạo, có đường kính 10-15cm, cao 1,5-2cm. Mặt trên nên có vành rộng 1-2cm và một lỗ khoét ở giữa để cho đất tơi xốp, mịn và ẩm vào trong. Nuôi dế sinh sản cần chuẩn bị số lượng lớn khay đẻ, khoảng 20-25 khay/lứa cho mỗi thùng nuôi.
kỹ thuật nuôi dế mèn
Bình Phun Sương
Một bình phun sương nhỏ (loại dùng để xịt tóc) là đủ. Dùng để phun ẩm lên cỏ non cho dế con và giữ độ ẩm cho lớp đất mặt trong khay ấp trứng.
4.Chế Độ Dinh Dưỡng Cho Dế Sinh Sản
Thức Ăn Cho Dế Mèn
Thức ăn cho dế bao gồm ba loại chính: thức ăn tinh, thức ăn thô xanh và thức ăn củ quả.
- Thức ăn xanh: Rau xà lách, rau sam, bắp cải, lá khoai lang, và các loại cỏ tự nhiên như cỏ chỉ, cỏ gấu, cỏ nhung, cỏ gà. Các loại cỏ trồng như cỏ sả lá nhỏ, cỏ ruzi, cỏ ghine cũng là lựa chọn tốt. Nếu nuôi quy mô lớn, nên chủ động trồng cỏ.
- Thức ăn tinh: Cám dùng cho gà hoặc cá, cung cấp dinh dưỡng thiết yếu và khoáng chất giúp dế sinh trưởng nhanh và đều.
- Thức ăn củ quả: Vỏ dưa hấu, dưa gang, cà rốt, sắn, khoai lang, khoai mì, bí đỏ, dưa leo…
Cách Cho Dế Mèn Ăn
Cần cho ăn riêng từng loại thức ăn vào khay hoặc trực tiếp vào chuồng. Dế rất nhạy cảm với mùi lạ, vì vậy thức ăn phải luôn tươi ngon, sạch sẽ, không nhiễm độc, ôi thiu hoặc ẩm mốc.
kỹ thuật nuôi dế mèn sinh sản
- Rau cỏ: Búi thành từng bó nhỏ (50-70gr). Mỗi thùng cho ăn 1-2 bó, và chỉ bổ sung thêm khi dế ăn hết để tránh cỏ bị héo úa.
- Củ quả: Cần cắt nhỏ, không để nguyên củ.
Dế có sức ăn khá tốt, nên việc cho ăn đúng bữa và đủ lượng là rất quan trọng.
cách làm chuồng nuôi dế mèn
5.Kỹ Thuật Nuôi Dế Mèn Sinh Sản
Vòng Đời Của Dế Sinh Sản
Vòng đời của dế khá ngắn. Chúng trưởng thành và bắt đầu sinh sản từ 45-60 ngày tuổi, với dế đực sử dụng tiếng gáy để thu hút dế cái. Dế trải qua 3 lần lột xác. Sau lần lột xác thứ 3 (khoảng 45-50 ngày tuổi), dế đực trở nên hung hăng, sẵn sàng chiến đấu để tranh giành dế cái. Dế cái, sau khi được thụ tinh, sẽ đẻ liên tục trong 20-25 ngày, mỗi con có thể đẻ từ 600-700 trứng. Sau khi đẻ hết trứng, dế cái sẽ chết.
cách nuôi dế mèn sinh sản
Hướng Dẫn Cho Dế Đẻ
Nhận Biết Thời Điểm Dế Đẻ
Dấu hiệu đầu tiên là tiếng gáy của dế đực. Khoảng 2-3 ngày sau khi bắt đầu gáy là thời điểm dế cái có thể được thụ tinh, lúc này cần chuẩn bị khay đẻ trứng. Quan sát phần hậu môn của dế cái, nếu thấy tiết ra dịch nhầy màu trắng, đó là dấu hiệu sắp đẻ. Trong 1-2 ngày đầu, trứng dế đẻ có tỷ lệ nở thấp do chưa được thụ tinh hoàn toàn.
Quy Trình Cho Dế Đẻ
Vào khoảng 6 giờ chiều, đặt khay đẻ trứng vào thùng nuôi. Dế sẽ tập trung vào các khay này để đẻ trứng, chủ yếu vào ban đêm. Sáng hôm sau, thu hoạch khay trứng, đánh số thứ tự và ghi ngày tháng. Lặp lại quy trình này hàng ngày.
nuôi dế sinh sản
Ấp Trứng Dế
Sau khi thu hoạch, xếp các khay trứng vào thùng ấp theo thứ tự đã ghi. Mỗi ngày, phun sương nhẹ nhàng lên khay trứng khoảng 2-3 lần để giữ độ ẩm cho đất, tránh bị khô hoặc úng nước (trứng ung sẽ chuyển sang màu nâu hoặc đen). Nhiệt độ phòng lý tưởng để ấp trứng là 24-25 độ C. Trứng thường nở sau 7-10 ngày (hoặc 15-20 ngày nếu trời lạnh). Khi trứng sắp nở, đưa khay vào thùng nuôi mới, xếp khoảng 1-3 khay trứng. Trứng nở rộ nhất vào ngày thứ 3 và quá trình nở kéo dài 5-7 ngày.
San Thùng
Khi số lượng dế con nở quá nhiều, cần san thùng để giãn mật độ nuôi, tránh tình trạng dế con to tranh giành thức ăn với dế con nhỏ. Nghiêng thùng nuôi 90 độ, dế sẽ dồn xuống mặt nghiêng. Dùng bìa carton gạt nhẹ những con lớn sang thùng nuôi khác.
Kỹ Thuật Nuôi Dế Thịt Thương Phẩm
Nuôi Dế Con (1 – 30 Ngày)
Dế con mới nở có kích thước rất nhỏ, màu trắng, sau khoảng 3 giờ sẽ chuyển sang màu đen và bắt đầu hoạt động. Giai đoạn này, chỉ nên dùng bình phun sương tưới ẩm cỏ non, không đặt khay nước vào thùng.
thức ăn cho dế mèn
Sau 10-15 ngày, bắt đầu đặt khay cám và khay nước. Vệ sinh máng ăn, máng uống hàng ngày. Dế bắt đầu lột xác lần 1 để lớn lên. Cần san thùng theo kích thước cơ thể để đảm bảo mật độ nuôi hợp lý:
- 1-10 ngày tuổi: 3.000 – 4.000 con/thùng (đế 40-50cm, cao 50-60cm).
- 15-20 ngày tuổi: 1.500 – 2.000 con/thùng.
- Bắt đầu mọc cánh: 500 – 700 con/thùng.
Thường xuyên quan sát để phát hiện dế bị chết hoặc có dấu hiệu bất thường và tiến hành san đàn nếu mật độ quá dày.
Nuôi Dế Thịt (30 – 45 Ngày)
Giai đoạn này dế ăn khỏe, hoạt động nhiều nhất, cần bổ sung đầy đủ thức ăn, đặc biệt là thức ăn tinh. Dế bắt đầu lột xác lần 2, đầu và cánh bắt đầu nhú ra. Xếp thêm rế để dế có không gian vận động. Dế khỏe mạnh có thể giữ lại làm giống, còn lại có thể xuất bán cho nhà hàng, thương lái thu mua.
nuôi dế mèn sinh sản
Thu Hoạch Dế Thịt
Do vòng đời ngắn, cần tìm hiểu kỹ thị trường đầu ra và thu hoạch đúng thời điểm. Sử dụng vợt nilon nhỏ để thu hoạch, cho dế vào thùng có rế và cỏ tươi để vận chuyển đi xa. Nếu vận chuyển trên 100km, nên trữ đông dế bằng cách ngâm vào nước muối pha loãng (5%) trong 3-5 phút, vớt ra, để ráo, đóng gói và trữ đông.
kỹ thuật nuôi dế sinh sản
6.Vệ Sinh Chuồng Nuôi và Phòng Trừ Dịch Bệnh
Dế ưa sạch sẽ, sống trong điều kiện khô ráo, thoáng mát. Do đó, việc giữ vệ sinh chuồng trại và thùng nuôi là cực kỳ quan trọng.
- Hàng ngày, sau khi cho ăn, nhặt bỏ thức ăn thừa, rau cỏ úa vàng hoặc thối rữa. Tuyệt đối không cho dế ăn cám ôi mốc và uống nước bẩn.
- Thường xuyên quét dọn nền chuồng sạch sẽ, tránh để thức ăn thừa hoặc nước uống vương vãi làm phát sinh mầm bệnh.
- Giai đoạn trưởng thành, giãn mật độ nuôi bằng cách xếp thêm rế để tạo độ thông thoáng.
- Không xịt trực tiếp thuốc diệt côn trùng vào khu vực nuôi dế.
- Ngăn chặn kiến, gián xâm nhập và tranh thức ăn của dế.
Nguyên tắc phòng bệnh cho dế là “Ăn sạch – Uống sạch – Ở sạch”. Đối với các mô hình chăn nuôi khác, việc tìm hiểu cách phối trộn kháng sinh trong chăn nuôi cũng là một phần quan trọng để đảm bảo sức khỏe vật nuôi.
Bệnh Đường Ruột Ở Dế Ta
- Nguyên nhân: Mật độ nuôi cao, chuồng ẩm ướt, lẫn phân và nước, thức ăn ô nhiễm, thùng nuôi bẩn.
- Biểu hiện: Bỏ ăn đột ngột, chỉ uống nước, cơ thể yếu dần, râu bị gãy ngang, đi phân trắng đục. Bệnh khó trị và dễ lây lan.
- Phòng và trị: Chủ yếu tập trung vào công tác phòng bệnh bằng cách thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh chuồng trại.
mô hình nuôi dế hiệu quả
Dế đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn tự nhiên và còn là nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng, ít béo cho con người. Nhiều trang trại nuôi cá, gà, vịt, lợn… cũng thu mua dế làm thức ăn chăn nuôi. Thịt dế có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn, mang lại tiềm năng thị trường lớn cho nghề nuôi dế thương phẩm.
Chúc bà con thành công với mô hình cách nuôi dế sinh sản hiệu quả này!
Công ty CPĐT Tuấn Tú – Địa chỉ: Số 2, Ngõ 2, Đường Liên Mạc, P. Liên Mạc, Q. Bắc Từ Liêm, Hà Nội – Hotline : 02422050505 – 0945796556 – 0984930099 – Email: khomay3a@gmail.com – Website: https://khomay3a.com – Fanpage: https://web.facebook.com/Congtycpdaututuantu
Ngày Cập Nhật lần cuối: 04/02/2026 by nguyen jun
